သခင္သန္းထြန္း- (အနီကို ေလ့လာၾကည့္႐ႈခ်က္)

[၂၀၁၁ ၾသဂုတ္လတြင္ က်ေရာက္ေသာ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ဥကၠဌ သခင္သန္းထြန္း(၁၉၁၁-၂၀၁၁) ရဲ႔ ေမြးေန႔ရာျပည့္ အ ထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ မာယာမဂၢဇင္းက ဂါရဝျပဳ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။]

 

လူငယ္လည္း ျဖစ္ရမည္၊ အဝတ္အစား ခပ္စုတ္စုတ္ ခပ္ႏြမ္းႏြမ္းႏွင့္၊ (ဒါမွပစၥည္းမဲ့ သရုပ္ေပၚေပမည္ကိုး) ေမာ္ေတာ္ကားခန္႔ခန္႔၊ ဆိုဖာ၊ အိုက္စကရင္ႏွင့္ကိတ္မုန္႔၊ စႏၵယား စသည္တို႔နွင့္ မနီးစပ္ရ။ (ေတာေအာင္းေနႏိုင္က ပိုေကာင္းမည္) အၾကမ္းပတမ္း လက္ နက္ကိုင္ထႂကြမႈကို လိုလားသူ။ ေယဘူယ် လူအမ်ားက ကြန္ျမဴနစ္ဆိုလွ်င္ ဤသို႔ဘဲဟု ေအာက္ေမ့လ်က္ ရွိၾကသည္။

 

ကြန္ျမဴနစ္ဆိုသူမွာလည္း စင္စစ္၊ ေသြးႏွင့္သားႏွင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ သတၱေဗဒ အေကာင္အထည္ လူပင္ျဖစ္ပါသည္။ လူဆို သည္မွာ တဏွာေပမကို မပယ္ႏိုင္သူ၊ ဆန္႔က်င္ဘက္လိင္ကို ေတာင့္တေသာ ေသြးစိတ္သားစိတ္၊ မိမိသာလွ်င္ တြင္က်ယ္ ခ်င္ ေသာ အတၱစိတ္၊ တခါတရံ အေမွာင္ကဲ့သို႔ မိုက္မဲတတ္ေသာ ေမာဟစိတ္ စသည္တို႔နွင့္ ျပည့္စံုေသာ လူပင္ ျဖစ္သည္။ အဘိဓမၼာ ဆရာႀကီး ေဒါက္တာဂ်ဳတ္ ေျပာသကဲ့သို႔ 'လူသည္ မိမိသာ လူတြင္က်ယ္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပလိုသည္' ဆိုေသာ လူပင္ျဖစ္သည္။ လူဆို သည္မွာ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အတူတူခ်ည္းပဲ ျဖစ္သည္။

 

သို႔ေသာ္၊ သို႔ေသာ္…. လူေတြထဲမွာဘဲ လူညံ့၊ လူေတာ္၊ ပညာတတ္၊ ပညာမဲ့ စေသာ အေသြးအေရာင္ ကြဲျပား ျခားနားတာေတြကား ေရာေထြးရွက္လိမ္လ်က္ ရွိေနေပသည္။

သခင္ဘေသာင္း (၁၉၀၁-၁၉၈၁) ၏ ခဲေၾကာင္းပံုၾကမ္း

ကၽြန္ေတာ္သည္ စာေပနယ္သုိ႔သာ မေရာက္႐ွိခဲ့လွ်င္ စာေရးဆရာႀကီး သခင္ဘေသာင္း အေၾကာင္း ကုိ ေရးသားရန္ ထုိက္တန္သူတစ္ဦး မဟုတ္ပါ။ သခင္ဘေသာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္သခင္ စာေရး ဆရာႀကီး မ်ားသာလွ်င္ ေရးသားရန္သင့္သည့္ ေဆာင္းပါးျဖစ္ ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ ဆရာႀကီးတုိ႔၏ ေတြ႕ဆံု ရမႈသည္ နာမည္ေက်ာ္ ကေလာင္ႀကီးတစ္ေခ်ာင္းႏွင့္ အေတာင္အလက္ ႏုနယ္ေသး ေသာ ကေလာင္ ေပါက္စ ေလးတစ္ဦး၏ ေတြ႕ဆံု သိကၽြမ္းရမႈသာျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ စာေပနယ္တြင္ ကေလာင္ သမား အခ်င္း ခ်င္းသည္ ရင့္သည္၊ ႏုသည္ မေ႐ြး ေဖာ္ေ႐ြစြာ ေပါင္းတတ္ေသာ စာေပဥာဥ္ ႐ွိသူမုိ႔ ဆရာႀကီးႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္သည္ အသက္အ႐ြယ္အားျဖင့္ သားအဖပမာ ကြာျခားေသာ္လည္း ရင္းႏွီး ခင္မင္စြာပင္ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံ ခဲ့ၾကပါသည္။

စာေရးဆရာ သခင္ဘေသာင္းကုိ ကၽြန္ေတာ္ စတင္ စဲြမက္ခဲ့ရသည္မွာ “ ပန္းသာမစာဥ “ စာအုပ္မွ ျဖစ္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ့္အစ္ကုိ ႀကီးသည္ စစ္မျဖစ္မီက နဂါးနီစာအုပ္ အသင္း၀င္ျဖစ္သည့္ အေလ်ာက္ လစဥ္ထုတ္ နဂါးနီ စာအုပ္ မ်ားကုိ ရ႐ွိခဲ့ပါသည္။ အုိင္းရစ္ သူပုန္မ်ားျဖစ္ေသာ “မုိက္ကယ္ ေကာလင္း” “ဒင္ဘရင္း” “ကုိယ္ေပ်ာက္စစ္သား” “ လက္သီးပုန္း” “ဆင္ဖိန္း” “ သင္းထုိက္နဲ႔ သင္းကံ” စာအုပ္မ်ားကုိ ဖတ္႐ႈရကာ ၿဗိတိသွ် ကုိလုိနီစနစ္ ဆန္႔က်င္ေရးစိတ္ဓာတ္ တဖြားဖြားတက္ခဲ့ရသည့္ စာဖတ္လူငယ္တစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

ထုိစာအုပ္မ်ား အတြင္းမွ “ပန္းသာမစာဥ” စာအုပ္ကုိ ဖတ္ရျပန္ေသာအခါ တစ္မ်ိဳးရသ မေဖာ္ျပႏုိင္သည့္ ခံစားမႈ တစ္ရပ္ ကုိ ရ႐ွိခဲ့ပါသည္။ Thomas Hardy ၏ Tess of Dumber ville ကုိ ျပန္ထားသည္ဟုလည္း အမွတ္မထားခဲ့မိ၊ သိလည္းမသိ။ ပန္းသာၿမိဳ႕စားႀကီး ဦးပန္းေအာင္၊ ပန္းသာေမာင္ေမာင္၊ ေမာင္ေဒ၀ႏွင့္ မစာဥ ေခၚ “အု”တုိ႔သာလွ်င္ အသက္႐ွင္ေနေသာ ဇာတ္ေကာင္မ်ားအျဖစ္ ကၽြန္ေတာ့္စိတ္၀ယ္ စဲြေနမိခဲ့ သည္။ ဂ်ပန္ေခတ္ တစ္ေခတ္လံုးတြင္ အေခါက္ေခါက္ဖတ္မိေသာ စာအုပ္မွာ သခင္ဘေသာင္း၏ “ပန္းသာ မစာဥ”၊ ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္း၏ “အုိင္ဗင္ဟုိ”၊ ဆရာႀကီး ပီမုိးနင္း၏ “သူရဲေကာင္းသံုးေယာက္” စာအုပ္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဤကေလာင္႐ွင္ႀကီးမ်ားသည္ ဘာသာျပန္ဆုိျခင္း အတတ္ပညာ၊ အႏုပညာ တုိ႔၌ ကၽြန္ေတာ္၏ ျမင္ဆရာမ်ားျဖစ္ခဲ့ၾကပါသည္။

ျမန္မာ့သမိုင္းတေကြ႕မွ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား

ျမန္မာျပည္မွ ဟယ္လင္ 

ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ ႐ွမ္းျပည္နယ္႐ွိ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ေဆး႐ုံတြင္ သူနာျပဳ ဆရာမအုပ္အျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ေသာ သူနာျပဳဆရာမ ဟယ္လင္ေရာ့ဒရစ္ (Helen Rodriguez) ကို အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွ မဟာမိတ္စစ္ေသနာပတိ ေလာ့ဒ္ေမာင့္ဘက္ တန္၏ ဇနီးက ‘ဟယ္လင္ေအာ့ဖ္ဘားမား’ (Helen of Burma) ဟု မွည့္ေခၚခဲ့သည္။ အျခားသူမ်ားကလည္း သူ႔ကို ‘ဟယ္လင္ ေဘာ့ဖ္ဘားမား’ ဟူ၍ပင္ ေခၚၾကသလို စာမ်ားလည္း ေရးၾကသည္။

ဟယ္လင္ေရာ့ဒရစ္ကို ဖခင္ေပၚတူဂီလူမ်ိဳး ခြဲစိတ္ကုဆရာ၀န္ႀကီး လင္းဘတ္ကင္နယ္ေရာ့ဒရစ္ ႏွင့္ မိခင္ စေကာ့လူမ်ိဳး သူနာျပဳ ဆရာမ တို႔မွ ၁၉၁၄ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခ်င္းေတာင္တန္း၌ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။ ဖခင္သည္ စေကာ့ တလန္ျပည္ အီဒင္ဘာရာေဆးတကၠသိုလ္မွ MRCP ဘြဲ႕ယူရန္အတြက္ အီဒင္ဘာရာၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္႐ွိ ပညာသင္ၾကားခဲ့ရာမွ သူနာျပဳ ဆရာမလုပ္ေနေသာ သူ၏မိခင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခ်စ္ႀကိဳက္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ သူ၏ ဖခင္သည္ မိခင္ျဖစ္သူအား လက္ထပ္ခြင့္ ေတာင္းေသာအခါ ယင္း၏ မိခင္ဘက္မွ မိဘမ်ားက သေဘာတူၾက၏။ စေကာ့လူမ်ိဳးတို႔က မိမိတို႔သားသမီးမ်ားႏွင့္ သူစိမ္းတရံမ်ား လက္ထပ္ျခင္းကို သေဘာမတူၾကေပ။ သို႔ေသာ္ ၄င္း၏ ဖခင္သည္ ဇြဲမေလ်ာ့ဘဲ ေဆးပညာကို အပတ္တကုတ္ ႀကိဳးစားမႈေၾကာင့္ ပညာသင္ဆုရ႐ွိကာ L.R.C.P, Ph.D ဘြဲ႕မ်ား ေျဖဆိုရခဲ့ၿပီးေနာက္ အီဒင္ဘာရာသို႔ ျပန္လည္ေရာက္႐ွိလာသည္။ ဖခင္သည္ ေဆးပညာကိုသာ ႀကိဳးစားသည္မဟုတ္။ မိန္းမပိုးရာတြင္လည္း ဇြဲနဘဲႀကီးသူျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုး မိခင္ဘက္မွ မိဘမ်ားက လက္ထပ္ခြင့္ေပးခဲ့သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ေဆးပညာပါရဂူဘြဲ႕ရ႐ွိၿပီးေနာက္ ၄င္း၏ဖခင္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခ်င္းေတာင္တန္း႐ွိ က်န္းမာေရးဌာနတြင္ အလုပ္ရခဲ့သည္။ ခ်င္းေတာင္တန္းတြင္ ေဆး၀န္ထမ္းအျဖစ္ ထမ္း႐ြက္ေနစဥ္အတြင္း ဟယ္လင္ဒေရာ့အား ဖြားျမင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ပထမကမၻာစစ္ႀကီး ျဖစ္ပြားလာေသာအခါ ၄င္း၏ ဖခင္သည္ မက္ဆိုပိုေတးမီးယား စစ္ေျမျပင္ႏွင့္ အာဖဂန္ စစ္ေျမျပင္တို႔၌ စစ္မႈထမ္းခဲ့ရသည္။

ညိဳမိုး၊ နဂါးနီႏွင့္ လြတ္လပ္ေရး

လြတ္လပ္ေရးသက္တမ္း ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေပျပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕တို႔က ၁၈၂၄ ခုႏွစ္တြင္ ပထမအၾကိမ္ စစ္အင္ အားျဖင့္ တိုက္ခိုက္ျပီး ႏိုင္ငံတစ္ပိုင္းကုိ ဖဲ့ယူျပီးေနာက္ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္တြင္ တတိယအၾကိမ္ တိုက္ခိုက္ျပီးလွ်င္ တစ္ျပည္လံုးကို သိမ္း ပိုက္ယူငင္သြားသည္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္က်မွ ျမန္မာျပည္ခ်စ္ အင္အားစုတို႔၏ စစ္ေရး ႏိုင္ငံေရး ၾကိဳးပမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လက္ လႊတ္ရျပီး ျပည့္စံုေသာ လြတ္လပ္ေရးကို ရရွိခဲ့သည္။ ၆၂ ႏွစ္ၾကာမွ ရခဲ့သည့္ လြတ္လပ္ေရး၊ တစ္ပိုင္းျပီးတစ္ပိုင္း မ်ိဳသည္ကို ၁၂၂ ႏွစ္တိုင္ ခံရျပီးမွ ရရွိေသာ လြတ္လပ္ေရး။

ဤမွ် တန္ဖိုးၾကီးလွေသာ လြတ္လပ္ေရး အေၾကာင္းကို စဥ္းစားေနသည့္ အခိုက္၀ယ္...

အိမ္ေရွ႕သို႔ ေရာက္လာေသာ ထီလက္မွတ္ေရာင္း လွည္းေပၚမွ မိမိ၏ရင္၌ ၾကားရသည့္အခါတိုင္း ဆိမ့္၍ သိမ့္သိမ့္တုန္ရေသာ ေတး သံ ေပၚထြက္လာသည္။

“ဆင္းရဲျခင္း လြတ္ကင္းေအာင္ လမ္းျပေဆာင္ပါသည္။ ရတနာခုႏွစ္သြယ္ တကယ္ပင္စံုညီ၊ ဒို႔အမ်ိဳးသားတိုင္းျပည္......” အစခ်ီ ေသာ “နဂါးနီ” သီခ်င္းသံက ၾကည္လင္ရီရႊင္စြာ ပ်ံ႕လြင့္လာသည္။

သမိုင္းတေကြ႕မွ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ဝင္ ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္

ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ဝင္ ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္၏ အမည္ရင္းမွာ ကိုဖိုးစိုးျဖစ္သည္။ တို႔ဗ မာ အစည္းအ႐ံုးသို႔ ဝင္ေရာက္ေသာအခါ သခင္စိုးျဖစ္လာသည္။ ဂ်ပန္စစ္ ပညာ သင္တန္းတက္စဥ္က ဂ်ပန္အမည္မွာ ကိုႏို (Kono) ျဖစ္သည္။ ထို႔ ေနာက္ ထိုင္းႏိုင္ငံဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ဝင္မ်ား ဗိုလ္အမည္ ခံယူရာတြင္ ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္ကို ၁၉၁၇ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၄ ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ျပည္ ခရိုင္ ဧရာဝတီျမစ္ အေနာက္ဘက္ကမ္း ပန္းေတာင္းၿမိဳ႕နယ္ သူရဲတန္းေက်း ႐ြာ၌  အဖဦးမိုး၊ အမိ ေဒၚသက္ရွည္တို႔မွ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။ (ေက်ာ္ၿငိမ္း၏ ရဲ ေဘာ္သံုးက်ိပ္ ဝင္စာအုပ္၌ ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္၏ ဖခင္အမည္ကို ဦးပန္းဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသည္။) 

ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္သည္ ငယ္စဥ္က ဆင္းရဲခ်ဳိ႕တဲ့၍ အထက္တန္းပညာအဆင့္ သာ သင္ၾကားခဲ့သည္။ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး အာဇာနည္သခင္ျမႏွင့္ ေဆြမ်ဳိးေတာ္စပ္သည္။ 

ထို႔ေနာက္ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္ းဦးစီးေသာ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ံုးသို႔ ဝင္ ေရာက္၍ ႏိုင္ငံေရးေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ စစ္ ပညာသင္ၾကားရန္ ေစလႊတ္ခဲ့သည့္ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ ဒုတိယအသုတ္ အျဖစ္ သခင္ေစာလြင္ (ဗိုလ္မင္းေခါင္)၊ သခင္သန္းတင္-၂ (ဗိုလ္ျမဒင္)၊ ကိုေ႐ႊ (ဗိုလ္ေက်ာ္ေဇာ)၊ သခင္တင္ေအး (ဗိုလ္ဘုန္းျမင့္)၊ ကိုေအာင္သိန္း (ဗိုလ္ရဲထြဋ္)၊ သခင္ထြန္းေ႐ႊ (ဗိုလ္လင္းယုန္) တို႔ႏွင့္အတူ သခင္စိုး (ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္) သည္ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ကိုင္ရိႈမာရူး (Kaisho Maru) သေဘၤာျဖင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ခြာခဲ့သည္။ ဂ်ပန္သို႔ ဧၿပီ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ ေရာက္ရွိၿပီး ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ တိုက်ဳိမွ ေလယာဥ္ျဖင့္ ဟုိင္နန္ကၽြန္းသို႔ သြားေရာက္ရာ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ေရာက္႐ွိ ခဲ့သည္။ ဟိုင္နန္ကြ်န္းႏွင့္ ထိုင္ဝမ္ကြ်န္းတို႔တြင္ စစ္ပညာမ်ား သင္ ၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာ့အမ်ဳိးသမီး အယ္ဒီတာမ်ား (၅)

၁၉၂၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၉ ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန႔စြဲျဖင့္ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္ အက္ဥပေဒနံ ပါတ္ ၁၄ The Press Law Repeal and Amendment Act, 1922 ထုတ္ျပန္ သည္။၁ ယင္းဥပေဒအရ…။

(၁) သတင္းအဖုံးတိုင္းတြင္ အယ္ဒီတာအမည္ကို ေဖာ္ျပရမည္။
(၂) ထြက္တိုင္းသတင္းစာႏွစ္ေစာင္ကို အစိုးရထံ အခမဲ့ေပးအပ္ရမည္။ ပ်က္ ကြက္ပါက ဒဏ္ေငြက်ပ္ ၅၀ ထိ ခံေဆာင္ရမည္။

(၃) အစိုးရအား ေတာ္လွန္ရန္ ႏႈိးေဆာ္သည့္ အေၾကာင္းရပ္မ်ား႐ွိပါက အစိုး

ရ ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းပိုင္ခြင့္႐ွိသည္။

(၄) ယခင္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ၁၉၀၈ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၁၉၁၀ ဥပေဒမ်ား သတ္ မွတ္ခဲ့ေသာ ျပစ္ဒဏ္မ်ားကို ဒဏ္ေငြက်ပ္ ၅၀၀၀ အစား က်ပ္ ၂၀၀၀၊ ေထာင္ဒဏ္ ႏွစ္ႏွစ္ အစားေျခာက္လဟူ၍ ျပင္ဆင္သတ္မွတ္သည္။

အဆိုပါဥပေဒကို အိႏၵိယႏုိင္ငံေတာ္ဆိုင္ရာ တရားဥပေဒျပဳ မင္းတိုင္ပင္ လႊတ္ေတာ္က ျပ႒ာန္းခဲ့သည္။ ေနာက္ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္ အမိန္႔ ေတာ္ ဆိုၿပီး ဦးထိပ္ထက္ ဆင္႐ြက္ရမည္ဟု အမ်းသိေစရန္ ေၾကာ္ျငာေတာ္မူပါသည္။ (ကိုလိုနီအဂၤလိပ္ ေခတ္တြင္ အ႐ွင္သခင္ႏွင့္ ကြ်န္ပမာခြဲျခားကာ "သခင္" ဟု ေခၚ၍ "ဘုရား" ဟု ထူးခဲ့ရသည္။) အယ္ဒီတာ "ဒဗလ်ဴခ်န္းနင္းအာႏိုး" (W. CHANNING ARNOLD) ၏ The Burma Critic သတင္းစာ (၁၉၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ထြက္ လာသည္) ၌ The Shoe and Shikkho ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဝဖန္ခဲ့သည္။ မင္းသတင္းစာ၏ မူဝါဒသည္ ထူးျခားစံထားအပ္ပါသည္။ ကြ်န္ေခတ္တြင္ ကြ်န္မျဖစ္ခ်င္ေသာ စိတ္ဓာတ္ကို ႏႈိးေဆာ္ပါသည္။ "ဘယ္သူ႔မွ ေအာက္မႀကိဳ႕၊ ဘယ္သူ႔မွ မေၾကာက္" (We court no man's favour, we fear no man's frown) ျဖစ္သည္။

ယင္းသတင္းစာမထုတ္ခင္ (၄) ႏွစ္ေလာက္က (၁၉၀၈) ခုႏွစ္တြင္ "သတင္းစာမ်ား အက္ဥပေဒ" (The Newspapers (Incitement of offence) Act 1909 (Acts No 8 of 1909) ကို အစိုးရက ထုတ္ျပန္ေၾကာ္ျငာသည္။ ထိုဥပေဒ၏ သေဘာမွာ သတင္းစာမ်ား၌ လူသတ္မႈႏွင့္ အျခားျပစ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေဆာင္႐ြက္ျခင္းတို႔ကို ကာကြယ္ရန္ဟု ေဖာ္ျပပါသည္။ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ ဥပေဒမ်ား ႏုတ္သိမ္း ျခင္း၊ ပ်က္ကြက္ျခင္းမ်ားအတြက္ ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းသည္။ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္ အမိန္႔ျဖင့္ ေၾကာ္ျငာသည္။ ေနာင္သတင္းစာမ်ားကို ယင္းအက္ ဥပေဒျဖင့္ အေရးယူခံရေသာ သတင္းစာမ်ား အယ္ဒီတာမ်ား၊ သတင္းေထာက္မ်ား ထြက္ေပၚလာသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေဇာ္ အမွတ္တရ

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေက်ာ္ေဇာက တပ္မေတာ္မွာ အင္မတန္ အစဥ္အလာႀကီးမားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ပါ။ စေတြ႔ဖူးတာက ၁၉၄၄ ခုႏွစ္ ဂ်ပန္ေပးတဲ့ လြတ္လပ္ေရး တႏွစ္ျပည့္ အခမ္းအနား ကန္ေတာ္မင္ ပန္းၿခံ မွာပါ၊ အဲဒီပြဲမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ဗုိလ္သင္တန္း တတိယပတ္ ေက်ာင္းသားေတြ စစ္ေသနာပတိနဲ႔ စစ္၀န္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းနဲ႔ အဓိပတိ ေဒါက္တာ ဘေမာ္ ကုိ အေလးျပဳရတယ္၊ အဲဒီမွာ ရဲေဘာ္ သုံးက်ိပ္ ၀င္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြလည္း လာတဲ့အတြက္ အဲဒီတုန္းက ဗုိလ္မႉးေလး ေက်ာ္ေဇာကုိ ေတြ႔ဖူးတယ္၊ ျမင္ဖူး႐ုံပါပဲ။

တ႐ုတ္ျဖဴ စစ္ဆင္ေရး ေရွ႕တန္း တေနရာက ဗုိလ္မႉးခ်ဳပ္ ေက်ာ္ေဇာ ၁၉၄၅ မတ္လလယ္ ေတာ္လွန္ ေရးမစခင္၊ ပဲခူးမွာတာ၀န္က်တဲ့ ရဲေဘာ္သုံးက်ိပ္၀င္ ဗုိလ္ဗလ ေနရာမွာ ဗုိလ္မႉးေလး ေက်ာ္ေဇာ ေျပာင္းၿပီး တာ၀န္ယူတယ္၊ အဲဒီမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းက ထမင္းစားဖိတ္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔လုိ တပ္မႉးငယ္ေလးေတြကုိ ေခါင္းေဆာင္ ႀကီး ေတြနား ထုိင္ခုိင္းေတာ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းေရာ ဗုိလ္မႉးေလး ေက်ာ္ေဇာကုိ အဲဒီမွာစၿပီး အနီးကပ္ျမင္ဖူးတာပါ။

ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးမွာ က်ေနာ္က ေက်ာင္းဆင္းခါစ ဗုိလ္ေလးအျဖစ္နဲ႔ ဗုိလ္မႉးေလး ေက်ာ္ေဇာ ဦးေဆာင္တဲ့ စစ္တုိင္းအမွတ္ (၄)မွာ တာ၀န္က်ေပမယ့္ အရမ္းေတာ့ မရင္းႏွီးလုိက္ဘူး။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီး ေနာက္ပုိင္း ကႏၵီစာခ်ဳပ္အရ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွာ ဗမာေသနတ္ကုိင္ တပ္ရင္းေတြ ျပန္လည္ဖြဲ႔ စည္းတဲ့အခါ ဗုိလ္မႉး ေက်ာ္ေဇာက တပ္ရင္း (၃) ဒု တပ္ရင္းမႉး၊ ဗုိလ္မႉးေန၀င္းက တပ္ရင္း(၄) ဒု တပ္ရင္းမႉး၊ ဗုိလ္မႉး ေဇယ်(ဗကပ ေတာတြင္း က်ဆုံး) က တပ္ရင္း ၅ ဒု တပ္ရင္းမႉး အျဖစ္ တာ၀န္ယူၾကရတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို ဘယ္သူသတ္သလဲ

"ဦးေစာက ေအာင္ဆန္းကို သတ္တာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါကို ငါလည္း သိတယ္။ မင္းတို႔ ၿဗိတိသွ်ေတြလည္း သိတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ မင္းတို႔က အဲဒီလုပ္ႀကံမႈရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ရွိေနလို႔ပဲ.."။

(၁၉၄၇ စက္တင္ဘာလအတြင္း သခင္သန္းထြန္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မယား ညီအကို) က ရန္ကုန္ ဆူးေလ ဘုရားလမ္းရွိ အေ႐ွ႕အာရွ တလႊား အလ်ားအရွည္ဆံုး အရက္ဘား ဟု အဲ့ေခတ္တုန္းက နာမည္ ႀကီးတဲ့ အရာရွိမ်ားကလပ္မွာ ၿဗိတိသွ် လူငယ္ စစ္ဗိုလ္ အန္တိုနီ စတိုနာကို ခ်ဲတဲ့ စကား..)

ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ လုပ္ႀကံခံရမႈမွာ ၿဗိတိသွ်ရဲ႕ ေနာက္ကြယ္က ပါဝင္ပတ္သက္၊ ႀကိဳးကိုင္မႈ ရွိ/ မရွိ သံုးသပ္ ခ်က္ေတြကို ၿဗိတိသွ် ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ဆက္စပ္တဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ မွတ္တမ္းေတြ ထုတ္ခြင့္ရတဲ့ အခ်ိန္ ကာလေရာက္မွ  မွတ္တမ္း႐ုပ္ရွင္ အျဖစ္ ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ ဘီဘီစီရဲ႕ ရုပ္ျမင္သံၾကား အစီအစဥ္ "ေအာင္ဆန္းကို တကယ္ ဘယ္သူသတ္သလဲ.. (Who Really Killed Aung San?, BBC Documentary Programme, 1997)" အပါအဝင္ ဦးခင္ေအာင္ရဲ႕ "ေအာင္ဆန္းကို ဘယ္သူ သတ္ သလဲ" (Who Killed Aung San?, 1993) စာအုပ္လိုနဲ႔ အျခား သမိုင္းစာအုပ္ေတြမွ တဆင့္ သိခြင့္ရလို႔ လူအမ်ား စဥ္းစားဆင္ျခင္ ႏိုင္ၾကတယ္လို႔ ယူဆရတယ္..။

ဒီ႐ႈပ္ေထြး နက္နဲၿပီး အရုပ္ဆိုးလွတဲ့ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ႀကံမႈႀကီးရဲ႕ အျခားေနာက္ခံ ကြင္းဆက္ ျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္၊ အထူးသျဖင့္ ဗိုလ္ေနဝင္းရဲ႕ လက္ခ်က္မကင္းပံုေတြကိုလည္း အထက္မွာ ဆိုခဲ့တဲ့ အစီ အစဥ္နဲ႔ စာအုပ္မွာ တစြန္းတစ ေတြ႕ႏိုင္၊ ျမင္ႏိုင္၊ စဥ္းစားသံုးသပ္ ႏိုင္ေပမယ့္ လူေတြအၾကား၊ အထူး သျဖင့္ လူငယ္ေတြအၾကား သိပ္သတိမထားမိၾကဘူးလို႔ ထင္တယ္။ 

ေၾကးမံုဦးေသာင္းရဲ႕ စာအုပ္ေတြ ဖတ္ရင္ ဗိုလ္ေနဝင္းဟာ ဂ်ပန္မွာ စစ္ပညာသင္စဥ္ကာလက စၿပီး ေနာက္ပိုင္း တေလွ်ာက္လံုး စစ္တပ္ရာထူး အထြပ္အထိပ္ကို ေရာက္ႏိုင္ဖို႔ အမ်ိဳးမ်ိဳးႀကံစည္ လုပ္ ေဆာင္ခဲ့ပံုေတြကို သိႏိုင္တယ္။

တမ်ဳိးသားလုံး ျပန္လည္ အမွတ္ရေစဖို႔ (၃)

တမ်ဳိးသားလုံး ျပန္လည္ အမွတ္ရေစဖို႔ (၂)

တမ်ဳိးသားလုံး ျပန္လည္ အမွတ္ရေစဖို႔ (၁)

ဦးေမေအာင္- ရခိုင္ (၁၈၈၀-၁၉၂၆)

ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ စြယ္စံု ထူးခြ်န္ေသာ ပညာရွင္ တစ္ဦးမွာ ဦးေမေအာင္ (၁၈၈ဝ – ၁၉၂၆ ) ျဖစ္သည္။ ဦးေမေအာင္သည္ ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားေရး၊ ပညာေရးႏွင့္ စာေပ ယဥ္ေက်းမႈ နယ္ပယ္ အသီးသီးတြင္ ေရွ႕တန္းမွ ဦးေဆာင္ဦး႐ြက္ ပါဝင္ခဲ့သူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ဦးေမေအာင္ သည္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ သမိုင္းတြင္ အလြန္ အေရးပါခဲ့ေသာ ဝိုင္ အမ္ဘီေအ (YMBA) ေခၚ ဗုဒၶဘာသာ ကလ်ာဏ ယုဝအသင္း (၁၉ဝ၆) ကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္သူ၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တြင္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ က်င္းပေသာ ဝိုင္အမ္ဘီေအ အသင္းမ်ား အစည္းအေဝးတြင္ ခ်ယ္ယာမင္ (သဘာပ တိ) အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သူ၊ ၁၉၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ကာလကတၲားသို႔ အႏိၵယႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ အတြင္းဝန္ မြန္ေတ ဂူႏွင့္ သြားေရာက္ ေတြ႕ဆံုရန္ ဝိုင္အမ္ဘီေအမွ ေ႐ြးခ်ယ္ေစလႊတ္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္ အဖဲြ႕ဝင္အျဖစ္ သြား ေရာက္ခဲ့သူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရး နယ္ပယ္တြင္ အစိုးရ ေရွ႕ေနတစ္ဦးအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ဒိုင္အာခီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ဒုတိယ ေျမာက္ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အျဖစ္ လည္းေကာင္း ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ တရားဥပေဒ ေလာကတြင္ ထူး ခြ်န္ ထက္ျမက္ေသာ ဝတ္လံုေတာ္ရ၊ တရားသူႀကီး၊ တရားလႊတ္ေတာ္ တရားဝန္ႀကီး၊ ျမန္မာ ဗုဒၶဘာသာ တရားဥပေဒႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဆံုးအျဖတ္ ေပးႏိုင္သူ ပညာရွင္တဦးအျဖစ္သတ္မွတ္ခံရသည္။ပညာေရးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ ဥပေဒ ပညာကို အဂၤလန္ျပည္ ကိန္းဘရစ္ တကၠသိုလ္၌ သင္ၾကားခဲ့၍ ဥပေဒဘဲြ႕(L.L.B) ႏွင့္ မဟာ ဝိဇၨာဘြဲ႕ (M.A) ရခဲ့သည္။ ဝတ္လံုဘြဲ႕ (Barrister at Law) ကို လင္ကြန္းအင္း ဥပေဒေက်ာင္း မွ ေအာင္ျမင္၍ ျမန္မာ ပညာေရး ဆင္ဒီကိတ္ အဖဲြ႕မွ ခ်ီးျမႇင့္သည့္ ဘီဂန္ဒက္ ေ႐ႊတံဆိပ္ ရရွိခဲ့သည္။ ထိုဆု မွာ ဘက္စံု ပညာ ထူးခြ်န္သူမ်ားကို ခ်ီးျမႇင့္သည့္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရးဆု တစ္ဆု ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ တကၠ သိုလ္ ဥပေဒ ဌာန၏ ပထမဦးဆံုးေသာ အခ်ိန္ပိုင္း ဥပေဒ ပါေမာကၡ (၁၉၂၁ – ၂၂) အျဖစ္လည္း ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ သည္။

လီလီပန္းေလးမ်ားရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ… (ဂဠဳန္ဦးေစာမိသားစု၏ ဘ၀ျဖတ္သန္းမႈ)

ကိုယ္မလုပ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥအတြက္ ဒီလိုခံစားရတာကို စိတ္မေကာင္းဘူး။ ကေလးေတြက ဘာမွလုပ္ခဲ့တာမွ မဟုတ္တာ။ သူတို႔ အဘိုးကလည္း သူ႔အျပစ္အတြက္ ဥပေဒအရ ခံသြားၿပီပဲ။ က်န္တဲ့လူမွာ ဘာအျပစ္မွမရိွဘူး။ ဒီကေလးေတြကို ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ေနေစခ်င္တယ္။ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔လည္း အျပစ္ရိွတဲ့လူေတြရယ္လို႔ မသတ္မွတ္သင့္ဘူး- (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္)

လီလီပန္း အျဖဴေရာင္ ေလးမ်ားက ကႏုတ္ပန္းႂကြ မဂၤလာဘိသိက္ ေငြဖလားႀကီးထဲ၌ လွလွပပ လန္းလန္း ဆန္း ဆန္း။ လြန္ခဲ့ၿပီးေသာ ဆယ္စုႏွစ္သံုးခုေက်ာ္မွ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားလွသည့္ မဂၤလာအခမ္းအနားပဲြ တစ္ခု၏ ျမင္ကြင္း ျဖစ္သည္။ ဘိသိက္ခံမဂၤလာ ေမာင္ႏံွမွ သတို႔သမီးမွာ အမ်ဳိးသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္းႏွင့္ အာဇာ နည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားကို လုပ္ႀကံမႈတြင္ ျမန္မာ့သမိုင္း တရားခံတစ္ဦးအျဖစ္ ျပည္သူမ်ားအၾကား ယေန႔တိုင္ နာမည္ဆိုးႏွင့္ ရိွေနခဲ့ေသာ ဂဠဳန္ဦးေစာ၏ ေျမးျဖစ္၏။ ဦးေစာ၊ ေဒၚသန္းခင္တို႔၏ သမီး ေဒၚေဘဘီေစာမွ ေမြးဖြား ေသာ ဒုတိယသမီး ေဒၚမြန္မြန္ရင္ျဖစ္သည္။ ေဒၚမြန္မြန္ရင္၏ မဂၤလာပဲြ ဘိသိက္ပန္း ေငြဖလားတြင္ လီလီပန္းကိုသာ ထိုးရမည္ဆိုသည့္ အဘြားေဒၚသန္းခင္၏ တစ္ခ်က္လႊတ္ဆႏၵျဖင့္ ထိုလီလီပန္း ျဖဴျဖဴ ေဖြးေဖြးမ်ားကို ရန္ကုန္တစ္ၿမိဳ႕ လံုးတြင္ မရမက ရွာေဖြခဲ့ရသည္ဆို၏။

ထိုပန္းမ်ားကို တၿမိဳ႕လံုးတြင္ မရမက လိုက္လံရွာေဖြခဲ့ရာ ေနာက္ဆံုးတြင္မွ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ပင္ အမ်ဳိးသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚခင္ၾကည္ၿခံထဲ၌ စိုက္ပ်ိဳးထားေသာ လီလီပန္းမ်ား ရိွေၾကာင္း သတင္းရသျဖင့္ ထိုလီလီပန္း အျဖဴေရာင္မ်ားကို မဂၤလာဘိသိက္ပန္းအျဖစ္ ထိုးႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုအျဖစ္အပ်က္ မွာ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္းသံုးဆယ္ေက်ာ္က ျဖစ္ၿပီး သမိုင္း၀င္ မွတ္တမ္းတြင္ မိသားစုႏွစ္ခုၾကား တစ္ႀကိမ္တည္း ေသာ အမွတ္မထင္ဆံုစည္းခဲ့သည့္ ဆက္စပ္မႈတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။ “ပန္းေတြသြားခူးတဲ့ ေန႔က လာခူးတဲ့ လူေတြ ကို အန္တီေဒၚခင္ၾကည္က အိမ္ေပၚကေန ေသာ့ပစ္ခ်ေပးရင္း ဘယ္သူ႔မဂၤလာ ေဆာင္လဲလို႔ ေမးတယ္တဲ့။ ဦးေစာ၊ ေဒၚသန္းခင္ေျမး မဂၤလာေဆာင္ပါလို႔ ေျပာေတာ့ ေဩာ္ေဒၚသန္းခင္က ေျမးေတြဘာေတြနဲ႔ဆိုေတာ့ ကြၽန္မထက္ သူကေတာင္ ပိုကံေကာင္းတာေပါ့လို႔ ေျပာတယ္တဲ့။

Generations of the Revolution

Generations of the Revolution

၉၅ ႏွစ္ျပည့္ လူထုေဒၚအမာ ေမြးေန႔အမွတ္တရ

လူထုေဒၚအမာကို အမ်ားစုက အေမမာဟု ေခၚၾကသည္။ အေမမာသည္ တိုင္းျပည္ အတြက္ လြတ္လပ္ေရးက်ဳိးပမ္းစဥ္ ကာလမွစ၍ ေနာက္ဆုံးဘ၀မကူးခင္အထိ က်ရာ အခန္းက႑တြင္ စိတ္လက္ပါပါျဖင့္ ပါ၀င္ေဆာင္ခဲ့သည့္ အမ်ဳိးခ်စ္သူေတာ္ေကာင္း မိခင္ႀကီးျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္အတူ ဘာသာေရး၊ လူမႈေရးတို႔ကိုလည္း အားသြန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၿပီး တိုင္းျပဳျပည္ျပဳစာေပမ်ား၊ ျပည္သူတုိ႔၏ နားမ်က္စိျဖင့္ေသာ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္လ္၊ မဂၢဇင္းမ်ား၊ သမိုင္းဆိုင္ရာစာေပမ်ား၊ ဗမာ့ယဥ္ေက်းမႈ စာေပမ်ား၊ လူငယ့္လမ္းၫြန္စာေပမ်ား၊ ဘာသာျပန္စာေပမ်ားစသည္ျဖင့္ ခင္ပြန္းသည္ လူထုဦးလွႏွင့္အတူ ေသတပန္ သက္တဆုံး ေရးသားခဲ့သည္၊ တင္ျပခဲ့သည္၊ ေဖာ္ျပခဲ့သည္၊ လမ္းၫြန္ခဲ့သည္၊ ဆုံးမခဲ့သည္။ ဗမာျပည္သူအားလုံးကို ရင္၀ယ္ပိုက္၍ ေမြးဖြားခဲ့သည့္ သားသမီးမ်ားႏွင့္မျခားပဲ ေမတၱာဓာတ္အားျဖန္႔ေ၀ခဲ့သည့္ ျပည့္သူမိခင္ ႀကီးလည္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အမ်ားျပည္သူမ်ားကလည္း မိခင္းရင္းပမာ ေလးစား ခ်စ္ခင္၊ ျမတ္ႏိုးတန္ဘိုးထားၾကေလသည္။ ထုိ႔အတူ အကြ်ႏု္ပ္လည္း အေမမာ၏ ၉၅ ႏွစ္ျပည့္ေမြးေန႔ကို သတိရေသာအားျဖင့္ Wikimyanmar.co.cc မွ အေမမာ၏ အတၳဳပၸတၱိအက်ဥ္းကို ကူးယူတင္ျပလိုက္ပါသည္။

 ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရး လႈပ္ရွားမႈ၊ ျမန္မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လႈပ္ရွားမႈ၊ ျမန္မာ့ စာေပ စာနယ္ဇင္း ေလာကရဲ႕ မီး႐ွူးတန္ေဆာင္၊ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူတို႔ဘက္က အစဥ္အၿမဲ ရပ္တည္ခဲ့တဲ့ ေနတစင္း၊ လတစင္းျဖစ္သူ လူထုခ်စ္တဲ့ လူထုမိခင္ လူထု ေဒၚအမာ (အသက္ ၉၃ ႏွစ္)၊ အစား ထိုးစရာလည္း မရွိသလို၊ အစားထိုးလို႔လည္း မရတဲ့ မဟာမႈိင္းရဲ႕ အေမြခံသမီး အေမမာ ဒါမဟုတ္ လူထုခ်စ္တဲ့ လူထုရဲ႕မိခင္ သတင္းစာ၊ စာေရး ဆရာမႀကီး လူထု ေဒၚအမာရဲ႕ အတၴဳပၸတၲိ အက်ဳဥ္း ျဖစ္သည္။ လူထု ေဒၚအမာသည္ အမ်ဳိးသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ဆရာႀကီးဒဂံုတာရာတို႔ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ ျဖစ္သည္။